Rakija – bałkański eliksir

Alkohol, użyty w odpowiedni sposób potrafi łączyć mieszkańców różnych części świata. W Chorwacji nie tylko wino jest znakomite. Polacy mają bimber, inni brandy, a na Bałkanach, bezapelacyjnym królem jest rakija. Będąc w tamtej części Europy, z pewnością nie raz zetknęliście się z rakiją.

Mocna rakija

Rakija jest trunkiem Albanii, Bułgarii, Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Czarnogóry, Macedonii, Serbii i Turcji.

Na Bałkanach stanowi nieodłączny atrybut niektórych lokalnych obyczajów. Podaje się ją m in. na koniec prawosławnego pogrzebu, pijąc za duszę zmarłego, czy w czasie ślubu wznosząc toast za szczęście nowożeńców.

Rakija jest trunkiem wysokoprocentowym (40, a nawet 90% – dlatego bywa porównywana do bimbru, choć ten produkuje się ze zboża, ziemniaków czy nawet cukru) otrzymywanym wyniku destylacji przefermentowanych owoców, może też zawierać rozmaite smakowe dodatki, które wpływają na jej zabarwienie – ze swej natury rakija jest bezbarwna.

Rakija może być wytwarzana ze śliwek, winogron, moreli, jabłek, gruszek czy pigwy, z jeżyn i malin, borówek, fig, wiśni…  Wśród najpopularniejszych dodatków znajdziemy miód, zioła (rozmaryn, miętę, melisę, szałwię, lawendę), orzechy i anyż. Aby otrzymać 10 litrów wybornej rakii, potrzeba około 100 kg owoców!

Rakija z mirabelkami i karobem
Rakija z mirabelkami i karobem

Rakiję wytwarzano w Serbii już w XV wieku, a jej rodowód jest prawdopodobnie turecki. Możliwe są też powiązania etymologiczne nazwy z arabskim słowem araq oznaczającym słodki sok, bądź raki – to popularna w Turcji wódka o anyżowym aromacie, wytwarzana najczęściej ze świeżych winogron, rodzynek lub z fig. Obok oliwy z oliwek, czosnku, miodu i smalcu, rakija była zawsze uważana za jedno z najlepszych lekarstw na większość bólów ciała i duszy.

REKLAMA

Rodzaje rakiji

Na butelkach z rakiją – zwykle bardzo atrakcyjnych wizualnie – znajdziecie następujące nazwy:

  • rakija ze śliwek – šljivovica
  • rakija z gruszek – viljiamkova
  • rakija z winogron – lozovača
  • rakija z moreli – kajsijevaca 
  • rakija z ziół i winogron – travarica
  • rakija z dodatkiem orzechów – orahovica
  • rakija z miodem – medica

Jak pić rakiję?

Choć rakija podawana bywa w zwykłych małych kieliszkach, nie należy jej pić jak wódki – w taki sposób jak pije się szoty. Najlepszym rozwiązaniem jest więc podanie rakii w podłużnym,  zwężonym ku górze, specjalnym kieliszku zwanym cokancic (czoknacze), którego kształt uniemożliwia wypicie całego trunku jednym łykiem. Tradycyjny kieliszek cokancic przypomina maleńką buteleczkę, żywcem wyjętą z alchemicznego laboratorium.

Rakiję powinno sączyć się powoli, delektując się smakiem owoców, z którego został zrobiony. W żadnym wypadku nie powinno się rakiji zapijać sokiem lub napojami gazowanymi.

Stari fenjeri
Cokancic

Rakija stanowczo nie powinna być pita na pusty żołądek. Upał, głód i mocny alkohol to najprostsza droga do tego, żeby urwał Ci się film. W restauracji rakiję najczęściej pije się podczas jedzenia sałatki lub przystawek. Można ją nadal pić podczas posiłku, ale nie jest to powszechna praktyka.

Ponoć w każdym chorwackim domu ukryta jest przynajmniej jedna butelka prawdziwej domowej rakii, która przechowywana jest na specjalne okazje.  Do dobrych obyczajów należy częstowanie turystów przybywających na prywatne kwatery takim domowym trunkiem albo zostawiane im w lodówce butelki smakołyku „od firmy”.

REKLAMA

Rakija
Obowiązkowy trunek powitalny

Destylarnia nagradzanej rakiji w Popovacu

Uwierzcie nam na słowo, tyle degustacji rakiji, ile mieliśmy przyjemność odbyć podczas wyjazdu do Slavonii, nie zdarzyło nam się nigdy. Śmiejemy się, że, w ciągu tych kilku dni staliśmy się ekspertami tego trunku. Próbowaliśmy różnych, lepszych i gorszych. Jednak nic nie równało się rakiji od Milana Šarića z miejscowości Popovac. Brandy Milana zdobywa nagrody w całej Europie.

Tereny na których uprawiane są owoce, służące do wyrobu wina i brandy, znane były już w czasach rzymskich. Świadczy o tym m.in. kawałek tabliczki z IV wieku, wspominająca o odmianie wina uprawianego na Złotym Wzgórzu, z niemieckiego Goldberg. Taka również nazwa pozostała do dzisiaj. Obecnie wytwarzane tutaj brandy Milana znajdziecie pod nazwą „Goldberg” lub „sa Goldberga”, co oznacza „z Goldberga”.

Rakija sa Goldberga
Rakija sa Goldberga

REKLAMA