Not Your language? Translate: CroatianEnglishGermanPolishRussian

Boże Narodzenie w Chorwacji

W Chorwacji, podobnie jak w Polsce, okres Bożego Narodzenia jest czasem bajkowym i magicznym. Mimo, że podobnie jak w Polsce, Święta obchodzone są 25 grudnia, posiadają niektóre cechy zupełnie inne od tego co znamy z naszych domów. Na chorwackim Wigilijnym stole pojawiają się potrawy, które znamy z polskich stołów, a także takie, które poznaliśmy pierwszy raz. Ale na początek kilka podstawowych słówek, związanych ze świętami i zbliżający się Nowym Rokiem

 

Chorwacki słowniczek bożonarodzeniowy

Božić – Boże Narodzenie
Doček Nove Godine – Sylwester
Nova Godina Sretan Božić – Wesołych Świąt
Badnjak – Wigilia Bożego Narodzenia
Jelka – Choinka
Čobanica – Pasterka

 

Badnjak, czyli Wigilia w Chorwacji

Wigilia nosi piękną i dźwięczną nazwę Badnjak, samo święto obchodzone jest bardzo podobnie do tego co spotykamy w większości Europejskich krajów, jednak pojawiają się także elementy spotykane tylko i wyłącznie w Chorwacji.

Doskonałym przykładem jest przynoszenie trzech pni, które mają symbolizować Trójce Świętą, a ogień powstający podczas ich spalania ma na celu zapewnienie pomyślności, szczęścia i powodzenia w zbliżającym się roku.

 

Bożonarodzeniowe potrawy w Chorwacji

W Chorwacji podobnie jak w Polsce grudniowy wieczór, spędzany jest w rodzinnym gronie. Jest wiele elementów bardzo podobnych do naszych świąt, jak choćby unikanie potraw mięsnych jedzonych aż do Wieczerzy, znacznie chętniej wybierane są ryby w postaci śledzi marynowanych, pieczonych, czy faszerowanych.

Co do głównych dań rozbieżności już są znacznie większe. Na Polskich stołach króluje bez wątpienia Karp, Chorwaci natomiast jako danie główne i popisowe podają mięsa.

W jednych regionach jest to pieczony prosiak odpowiednio marynowany i peklowany, inne regiony stawiają na mięsa indycze.

Dalmacja wyróżnia się zamiłowaniem do niezwykle aromatycznej, a zarazem sycącej i rozgrzewającej zupy z dorsza.

Kolejnym popisowym daniem bez którego Wieczerza nie jest gotowa to pašticada, czyli duszone mięso wołowe z aromatycznym sosem. Pašticada najlepiej komponuje się z makaronem domowej roboty lub gnocchi, a także dobrym czerwonym winem z najznakomitszych chorwackich winnic. Tę smakowitą potrawę można przygotować na wiele sposobów i jedynie od naszych kubków smakowych zależy, który z nich wybierzemy. Często spotkać można także sarma – danie przygotowywane podobnie do naszych gołąbków z tą jednak różnicą że mięso zawijane jest w liście kiszonej kapusty. Robi się ją z mielonego mięsa i ryżu zawiniętych w liść kiszonej kapusty, a następnie gotuje, przeważnie w dużych ilościach. Sarmę można jeść przez kilka następnych dni, niektórzy twierdzą nawet, że upływ czasu jeszcze wzbogaca jej smak. Wszyscy uwielbiają sarmę!

Pašticada (Źródło: gastronomija.hr)

Północna cześć Chorwacji Wieczerzę rozpoczyna od tradycyjnego chlebka, wieczorem podawana jest potrawa przygotowywana ze smażonej i podduszanej fasoli, mocno kiszonej kapusty i cebuli.

Jako słodki dodatek do Wieczerzy bardzo chętnie Chorwaci wybierają Krostuli, odpowiednik naszych faworków czy chrustu, które pojawiają się w naszych domach z okazji Tłustego Czwartku. Istriańskie Kroštule to powszechnie uwielbiany bożonarodzeniowy przysmak z francuskiego ciasta smażonego w głębokim tłuszczu. Kroi się je w cienkie paski, następnie składa w kokardki, smaży w głębokim tłuszczu na złocisty odcień, a na koniec posypuje cukrem pudrem. Ich bogaty i słodki smak urzeka każdego, a ich zrobienie nie przedstawia większych trudności.

Święta Bożego Narodzenia w Chorwacji są nie do pomyślenia bez prezentów pod choinką i potrawy zwanej bakalar, której podstawą jest suszony dorsz. Gulasz z suszonego dorsza tyleż łatwo przyrządzić co zachwycić się jego smakiem. Solonego dorsza, będącego tradycyjną potrawą wigilijną Chorwacji, robi się długo, ale gdy już go posmakujemy z pewnością uznamy, że warto było włożyć w jego przygotowanie tak dużo wysiłku. Dorsza zwyczajowo sprowadza się z Norwegii, jednak na Istrii bakalar przygotowuje się w trochę inny sposób, gdyż za jego podstawę służy tak zwany dorsz na biało. Ryba odznacza się wówczas łagodnym smakiem i jest ususzona na sposób tradycyjny. Bakalar najlepiej smakuje z ziemniakami i zawsze jest głównym daniem wieczerzy wigilijnej.

Kolejnym słodkim elementem są przepyszne ciasta, jak choćby Badnji Kruh przygotowany z miodu, orzechów oraz suszonych owoców. Kolejną propozycję stanowi Božić Pletenica, przygotowywana z gałki muszkatołowej, rodzynek i migdałów, zaplatana w piękny warkocz stanowi piękną ozdobę Wigilijnego stołu.

Regiony Zagorje i Zagrzebia słyną natomiast z štrukli wykonywanej z ciasta podobnego do ciasta na pierogi (mąka, letnia woda, jaja, olej, sól), zawijanego z masą serową. Te regiony to również indyk z mlinci. Tej tradycyjnej potrawy z pewnością przyjdzie nam spróbować jeśli w okresie Świąt Bożego Narodzenia odwiedzimy Zagrzeb lub jego okolice. Indyk jest tam uwielbianą przez wszystkich tradycyjną potrawą przygotowywaną niemal w każdym domu. Według tradycyjnego przepisu, sowicie posolonego indyka wstawia się do piekarnika i piecze w sosie własnym przez około 3 godziny – to najtrudniejsza część przygotowań tej znakomitej potrawy. Następnie trzeba zabrać się za przygotowanie mlinci, cienkich placków, które nietrudno przyrządzić z mąki, soli i wody. Podawane z dobrze wypieczonym indykiem w sosie własnym smakują zjawiskowo.

Slawonia to Orehnjača, czyli smakowita rolada z orzechami włoskimi, jedzona w czasie wielu chorwackich świąt, a więc także w okresie Bożego Narodzenia. Ten tradycyjny deser robi się według prostego przepisu i z pewnością zachwyci on miłośników orzechowych delikatesów z całego świata. Orehnjača najlepiej smakuje z kawa przygotowaną przez towarzyskich Chorwatów, jednak deser można też zrobić  samemu, sprawiając przy tym smaczną przyjemność swoim bliskim.

 

Kiełkująca pszenica

Niezwykłym i nie znanym w Polsce zwyczajem jest wysiewanie na talerzyku ziaren pszenicy, 13 grudnia czyli w dniu Świętej Łucji. Kiełkująca roślinka oplatana zostaje trzy kolorową wstążką w barwach Chorwackich.

Kiełkująca pszenica (źródło: ebrod.net)

 

Historia chorwackiej choinki

Chorwackimi drzewkami świątecznymi w początkowej fazie były drzewka liściaste, przyozdabiane orzechami, migdałami, gruszkami i jabłkami, a także samodzielnie wykonywanymi słodyczami, jak choćby piwniczki,czy lizaki.

Dziś w domach króluje choinka. Światełka, kolorowe ozdoby i bombki dostępne są w większości sklepów, odchodzi się od samodzielnego robienia ozdób, podobnie jak i żłóbek który dawniej wykonywany był z gliny i gipsu obecnie znacznie częściej jest drewnianym, czy tekturowym zamiennikiem kupowanym w sklepie.

Bardzo popularnym elementem świątecznych dekoracji jest wieniec wykonany z iglastych gałązek z wplecionymi czterema świecami mającymi za zadanie przypominać o czterech dekadach przed przyjściem na świat Zbawiciela.

 

Dziadek Mróz w Chorwacji

Grzecznym Chorwatom prezenty przynosi Dziadek Mróz, który jest odpowiednikiem znanego z naszych świątecznych podarków Świętego Mikołaja. Na tych którzy niestety byli niegrzeczni, pod poduszką Krampus pozostawia rózgę, która ma na celu przypomnieć o poprawie w kolejnym roku.

 

Adwent w Splicie

Podczas Adwentu i Bożego Narodzenia, wzdłuż głównej promenady miasta, rozciąga się Jarmark Bożonarodzeniowy w Splicie, którego zwieńczeniem jest Adventilacija – festiwal muzyczny i kulinarny. Targ nie jest jedynie okazją do zrobienia przedświątecznych zakupów, jest również miejscem, gdzie tętni nocne życie w okresie Adwentu. Koncerty, występy DJ-ów i rozrywka przez całą dobę sprawiają, że w sezonie zimowym Split jest idealnym miejscem na odrobinę relaksu.
Oczywiście obchody Świąt Bożego Narodzenia w Dalmacji obejmują też tradycyjne obrzędy. Będąc w Splicie, warto wybrać się do Katedry Świętego Dominika zbudowanej w IV w., która jest jedną z najstarszych budowli sakralnych na świecie, albo wziąć udział w tradycyjnej pasterce w malutkim kościele pod wezwaniem Świętej Maryi Betlejemskiej na wzgórzu Marjan. W Splicie jest również wiele atrakcji dla dzieci, m.in. szereg wydarzeń adwentowych i impreza sylwestrowa. Targ trwa do 10 stycznia, a jego zwieńczeniem jest wielka impreza na promenadzie Riva.

Święta w Splicie

 

Adwent w Zagrzebiu – najlepszy jarmark bożonarodzeniowy 2016 i 2017

Organizacja European Best Destinations (EBD) wybiera nie tylko najciekawsze miasta Europy, lecz także najlepsze plaże, kurorty narciarskie i, co szczególnie ważne o tej porze roku, najatrakcyjniejsze targi świąteczne. Dziesiątki tysięcy podróżników głosowały na 15 najlepszych jarmarków bożonarodzeniowych w Europie — od Akwizgranu do Zagrzebia — oceniając ich klasę i reputację. W rankingu tym Jarmark Bożonarodzeniowy w Zagrzebiu o którym pisaliśmy niedawno na blogu, zajął pierwsze miejsce, pokonując Strasburg, Akwizgran i Colmar, które znalazły się na kolejnych pozycjach zestawienia.
Choć Europa zimą ma wiele do zaoferowania, adwent w Zagrzebiu to przeżycie na całkiem nowym poziomie — stąd w pełni zasłużona nagroda EBD dla „Najlepszego jarmarku bożonarodzeniowego 2016 r.” oraz  „Najlepszego jarmarku bożonarodzeniowego 2017 r.” Niezliczone świąteczne ozdoby sprawiają, że miasto skąpane jest w odcieniach złota. Dzięki temu panuje w nim cudowna atmosfera, która zachęca gości do korzystania z adwentowych atrakcji.
Na ulicach i placach Zagrzebia pojawiają się budki ze świątecznymi przysmakami i stoiska z upominkami, kuszące zapachami, muzyką, światłem i wyjątkowymi smakami. Aż do 10 stycznia 2016 r. na turystów czeka niezwykła oferta lokalnych rzemieślników, sprzedawców żywności i pobliskich sklepików – można tu kupić upominki, obiekty sztuki, lokalne smakołyki i poczuć chorwacki folklor.

Zagrzeb - najlepszy świąteczny jarmark 2017 i 2017 (fot. europeanbestdestinations.com)
Zagrzeb – najlepszy świąteczny jarmark 2017 i 2017 (fot. europeanbestdestinations.com)

 

Sretan Božić Grade moj

Zespół Kenova Portal wykonujący „Sretan Božić Grade moj” autorstwa Vicka Dragojevića.

Sretan Božić i Nova Godina

Zapisz

Zapisz